Een terras kan er prachtig uitzien en tóch niet kloppen. Na elke bui staan er plassen op, bij de gevel blijft het nat en in de winter komen er randen los. In bijna alle gevallen ligt de oorzaak niet bij de tegels, maar bij iets wat je niet ziet: het afschot en de waterafvoer. Water dat nergens heen kan, gaat namelijk zijn eigen weg zoeken, en dat is zelden de weg die jij bedoeld had. Goed nieuws: met een paar simpele regels leg je een terras dat vanzelf droogvalt.
Wat is afschot precies?
Afschot is het lichte hoogteverschil dat je in je bestrating aanbrengt, zodat regenwater één kant op loopt. Je meet het in centimeters per strekkende meter. Een gangbare vuistregel is 1 tot 2 cm per meter, oftewel 1 tot 2 procent.
Welke kant van die marge je kiest, hangt af van je materiaal en je ondergrond:
- Gladde keramische tegels laten water makkelijk weglopen; 1 cm per meter is meestal genoeg.
- Gebakken klinkers, natuursteen en ruwe betontegels houden water iets langer vast. Hier is 1,5 tot 2 cm per meter prettiger.
- Grote vlakken en opritten vragen aan de ruimere kant, omdat er meer water over hetzelfde punt moet.
Reken even mee. Heb je een terras van 6 meter diep en houd je 1 cm per meter aan, dan zit er over de hele breedte 6 cm hoogteverschil in. Dat klinkt als veel, maar je ziet het niet en je voelt het nauwelijks, een tafel staat gewoon stabiel.
Altijd van de gevel af
De belangrijkste regel is ook de simpelste: laat het water van je woning weg lopen. Water dat richting de gevel stroomt, komt uiteindelijk bij je spouw of je vloer terecht, en dat is precies wat je niet wilt.
Houd daarnaast voldoende afstand tot je vloerpeil. Zorg dat de bovenkant van je bestrating ruim onder de dorpel blijft, met een marge van zo'n 15 cm ten opzichte van de vloer binnen. Zo kan opspattend water of een dun laagje sneeuw nooit over de drempel komen. Ligt je terras al hoger, dan is een smalle goot of een strook grind langs de gevel een verstandige toevoeging.
Waar laat je het water dan?
Afschot brengt het water alleen maar in beweging. Het moet ergens naartoe. Een paar beproefde oplossingen:
- Naar de borders of het gazon. De eenvoudigste en groenste optie: laat het terras aflopen richting beplanting, waar het water in de bodem zakt.
- Een lijngoot. Onmisbaar als je aan alle kanten ingesloten zit, bijvoorbeeld tussen huis en schutting, of aan het einde van een oprit. De goot vangt het water op en leidt het naar één punt.
- Infiltratie in de bodem. Denk aan een grindkoffer of infiltratiekratten onder het maaiveld. Vooral zinvol als je ook je regenpijpen wilt afkoppelen van het riool.
- Open of waterdoorlatende voegen. Split of voegzand tussen klinkers laat een deel van het water gewoon wegzakken. Dichtgesmeerde voegen doen dat niet.
Combineer gerust. Een terras met afschot naar de border én een grindstrook langs de gevel is een stuk robuuster dan één enkele oplossing.
De ondergrond doet het echte werk
Afschot dat niet blijft liggen, heeft geen zin. Verzakt je fundering, dan verdwijnt je zorgvuldig aangebrachte helling binnen een paar seizoenen. Werk daarom van onder naar boven:
- Graaf ruim genoeg uit en verwijder alle losse grond en wortelresten.
- Breng een stabiele funderingslaag aan, en verdicht die in lagen, niet alles in één keer. Voor een terras houd je meestal een dunnere laag aan dan voor een oprit, die immers autogewicht moet dragen.
- Leg het afschot al aan in de fundering, niet pas in de straatlaag. Zo houdt elke laag dezelfde helling.
- Sluit de randen af met opsluitbanden of kantopsluiting, zodat je bestrating niet zijwaarts kan uitlopen.
Zo meet je het uit
Je hebt weinig gereedschap nodig. Zet twee piketten uit: één bij de gevel, één op het laagste punt. Span daartussen een strakke lijn en meet met een lange waterpas of rijlat. Wil je het exact hebben, leg dan een blokje van de gewenste dikte onder één uiteinde van je waterpas: staat de bel dan in het midden, dan klopt je afschot. Bij grotere vlakken werk je met meerdere lijnen, zodat je niet halverwege scheef wegloopt.
De fouten die je het vaakst ziet
Bijna alle problemen komen terug op vier dingen: te vlak gelegd, afschot de verkeerde kant op, geen plek waar het water uiteindelijk heen kan, en een fundering die onvoldoende is verdicht. Stuk voor stuk lastig te herstellen als de tegels eenmaal liggen, en stuk voor stuk simpel te voorkomen op de dag dat je begint.
Neem die extra meting dus rustig. Een terras met het juiste afschot droogt na een bui vanzelf op, blijft langer schoon en heeft veel minder last van groene aanslag en vorstschade. Dat is een halve ochtend uitzetwerk die je jaren plezier oplevert.
